Największa wada lokaty ujawnia się zwykle dzień po jej założeniu: pieniądze są zamrożone, a życie właśnie wystawia niespodziewany rachunek. Drabina lokat rozwiązuje ten problem bez rezygnacji z oprocentowania. Zamiast jednej dużej lokaty tworzysz kilka mniejszych, kończących się w różnych terminach.
Co to jest drabina lokat?
Wyobraź sobie 30 000 zł przeznaczonych na bezpieczne oszczędzanie. Możesz zamknąć całość na rok. Możesz też utworzyć sześć lokat po 5000 zł, które zakończą się kolejno za 2, 4, 6, 8, 10 i 12 miesięcy. Po dwóch miesiącach odzyskujesz pierwszą transzę; jeśli jej nie potrzebujesz, lokujesz ją ponownie.
Po „rozkręceniu” systemu jedna część kapitału może dojrzewać co dwa miesiące. Nie daje to gwarancji najlepszego oprocentowania, ale poprawia płynność i zmniejsza ryzyko postawienia wszystkiego na jedną datę oraz jedną stawkę.
Drabina lokat krok po kroku
- Oddziel poduszkę finansową. Pieniądze na najbliższe rachunki zostaw na koncie oszczędnościowym.
- Ustal częstotliwość dostępu. Co miesiąc, kwartał czy pół roku?
- Podziel kwotę na równe lub celowe transze. Jedna może odpowiadać np. kosztowi ubezpieczenia auta.
- Wybierz terminy zakończenia. Możesz łączyć lokaty 3-, 6- i 12-miesięczne albo co miesiąc otwierać nową.
- Zapisz daty i warunki. Szczególnie zasady zerwania oraz automatycznego odnowienia.
- Po zapadalności porównaj rynek ponownie. Nie pozwalaj, by lokata odnowiła się automatycznie na słabej stawce.
Przykład: drabina z 12 000 zł
| Transza | Kwota | Pierwszy termin | Co po zakończeniu? |
|---|---|---|---|
| A | 3000 zł | 3 miesiące | nowa lokata 12-miesięczna |
| B | 3000 zł | 6 miesięcy | nowa lokata 12-miesięczna |
| C | 3000 zł | 9 miesięcy | nowa lokata 12-miesięczna |
| D | 3000 zł | 12 miesięcy | nowa lokata 12-miesięczna |
Po pierwszym roku — jeśli każdą transzę odnawiasz na 12 miesięcy — jedna lokata kończy się co kwartał. To klasyczna drabina. W praktyce na początku nie zawsze znajdziesz atrakcyjny depozyt dokładnie na 9 miesięcy. Można więc uruchamiać kolejne lokaty co kwartał, a niewykorzystaną część trzymać czasowo na dobrym koncie oszczędnościowym.
Dlaczego nie jedna lokata z całej kwoty?
Jedna lokata jest prostsza, ale kumuluje trzy problemy. Po pierwsze, wcześniejsze zerwanie najczęściej oznacza utratę odsetek. Po drugie, całe 30 000 zł zostaje ulokowane przy jednej sytuacji rynkowej. Po trzecie, po zakończeniu całość trzeba reinwestować według stawek dostępnych akurat tego dnia.
Drabina rozkłada decyzję w czasie. Kiedy stopy procentowe rosną, kolejne transze mogą korzystać z nowych ofert. Kiedy spadają, część środków nadal pracuje na wcześniej ustalonych warunkach.
Ile naprawdę zarobisz po podatku?
Oprocentowanie lokat podaje się w skali roku i przed podatkiem. Dla uproszczonego przykładu: lokata 10 000 zł na 6 miesięcy z oprocentowaniem 5% rocznie da około 250 zł odsetek brutto. Po 19-procentowym podatku od zysków kapitałowych zostaje około 202,50 zł netto. Dokładny wynik zależy od liczby dni i sposobu naliczania odsetek.
Porównując oferty, patrz więc na ten sam okres i nie myl stawki rocznej z wynikiem za całą lokatę.
Na co uważać w promocjach bankowych?
- Limit kwoty. Wysokie oprocentowanie może obejmować tylko pierwsze 10 000 lub 20 000 zł.
- Nowe środki. Bank porównuje saldo z konkretnym dniem bazowym.
- Nowy klient. Promocja może nie przysługiwać osobie, która niedawno miała konto.
- Produkt dodatkowy. Czasem lokata wymaga rachunku, zgód marketingowych albo wpływu wynagrodzenia.
- Automatyczne odnowienie. Kolejny okres może mieć dużo słabsze oprocentowanie.
- Zerwanie. Sprawdź, czy tracisz wszystkie odsetki, czy tylko ich część.
Aktualne warunki i limity możesz porównać w naszym rankingu lokat bankowych. Przed podpisaniem umowy zawsze otwórz tabelę oprocentowania i regulamin na stronie banku.
Drabina lokat czy konto oszczędnościowe?
Konto oszczędnościowe wygrywa elastycznością: zwykle można dopłacać i wypłacać pieniądze bez zrywania całego produktu. Lokata daje z kolei stawkę ustaloną na określony czas. Dlatego oba rozwiązania dobrze się uzupełniają: konto przechowuje rezerwę i transze czekające na swój termin, a lokaty tworzą kolejne szczeble.
Jeśli zależy Ci na płynności, sprawdź ranking kont oszczędnościowych. Jeżeli horyzont jest dłuższy i akceptujesz opłatę za wcześniejszy wykup, alternatywą mogą być detaliczne obligacje skarbowe.
Najlepsza drabina to ta, którą da się obsłużyć
Nie buduj konstrukcji z dwudziestu lokat, jeżeli po miesiącu przestaniesz kontrolować terminy. Dla większości osób cztery lub sześć transz wystarczy. W kalendarzu zapisz przypomnienie kilka dni przed zakończeniem każdej lokaty. Wtedy masz czas na porównanie rynku i wyłączenie automatycznego odnowienia.
Materiał edukacyjny. Oprocentowanie i warunki promocji zmieniają się; przed założeniem produktu sprawdź aktualny regulamin banku.
